10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, çocukların sosyal medya kullanımında yaş doğrulama, gizlilik ve ebeveyn denetimi bakımından yeni yükümlülükler getiriyor.
Giriş
Çocukların dijital ortamda korunması, kişisel verilerin güvenliği ve sosyal medya kullanımının denetlenmesi, son yıllarda hukuk dünyasının önemli tartışma alanları arasında yer almaktadır. Bu kapsamda yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara sunduğu hizmetlere ilişkin yeni kurallar belirlemiştir.
10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik, 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Düzenleme, 5651 sayılı Kanun’un Ek 4. maddesine dayanmaktadır.
15 yaşını doldurmamış çocuklar sosyal medya hizmetlerinden yararlanabilecek mi?
Yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacaktır. Bu nedenle düzenleme, yalnızca yeni hesap açılışlarını değil, yaş doğrulama süreci kapsamında mevcut hesapları da ilgilendirmektedir.
Bununla birlikte, düzenlemenin doğrudan muhatabı çocuklara ceza verilmesi değil, sosyal ağ sağlayıcılarının yaş sınırına uygun hareket etmesi ve gerekli teknik tedbirleri almasıdır.
Yaş doğrulama nasıl yapılacak?
Yönetmelik, yaş doğrulamasında kişisel verilerin korunmasını temel ilke olarak kabul etmektedir. Bu süreçte kimliğin bütün ayrıntılarının tespit edilmesi yerine, ilgili yaş eşiğinin belirlenmesine imkân tanıyan yöntemlerin kullanılması öngörülmektedir.
Yönetmeliğin 7. maddesi kapsamında yaş doğrulama belirteci kullanılacaktır. Bu sistemin amacı, kullanıcının yaş sınırını karşılayıp karşılamadığının güvenilir biçimde belirlenmesidir.
Yaş doğrulama sisteminin uygulanmasında kişisel verilerin gereğinden fazla işlenmemesi, veri güvenliğinin sağlanması ve kullanılan yöntemin güvenilir olması önem taşımaktadır. Bu bakımdan düzenleme, çocukların korunması ile kişisel verilerin korunması hakkının birlikte gözetilmesini gerektirmektedir.
15-18 yaş grubundaki kullanıcılar için hangi tedbirler öngörülüyor?
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından tamamen erişim yasağı yerine, yaş ve gelişim düzeyine uygun ayrıştırılmış hizmet modeli benimsenmiştir.
Yönetmelik kapsamında bu kullanıcılar için öngörülen başlıca tedbirler şunlardır:
- Hesapların varsayılan olarak gizli olması.
- Canlı yayın yapılmasına izin verilmemesi.
- Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmemesi.
- Mesaj alımının yalnızca takip edilen hesaplarla sınırlandırılması.
- Takipçi ve takip edilen listelerinin diğer kullanıcılar tarafından görüntülenememesi.
- Çocukların güvenliğini ve gizliliğini güçlendiren önlemlerin uygulanması.
Bu hükümler, çocukların dijital ortamda karşılaşabilecekleri risklerin azaltılması ve kişisel bilgilerinin korunması amacı taşımaktadır.
Ebeveynlere hangi imkânlar sağlanacak?
Yönetmelik, sosyal ağ sağlayıcılarının ebeveyn kontrol araçları sunmasına ilişkin yükümlülükler de içermektedir. Bu araçlar aracılığıyla ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilmesi, kullanım süresini sınırlandırabilmesi ve ücretli işlemlere ilişkin izin mekanizmalarını yönetebilmesi amaçlanmaktadır.
Bununla birlikte, ebeveyn kontrolünün kapsamı ve uygulanma biçimi, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Ebeveyn denetimi, çocuğun kişilik hakları ve özel hayatının gizliliği gözetilerek uygulanmalıdır.
Mevcut sosyal medya hesapları ne olacak?
Yönetmeliğin geçici 1. maddesi, yürürlük tarihinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteci kullanılmadan oluşturulmuş hesaplar için geçiş süreci öngörmektedir.
Buna göre mevcut hesaplarda yaş doğrulamasının 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yapılması gerekmektedir. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesapları, gerekli bilgilendirme yapılarak kapatılacaktır.
Dolayısıyla mevcut hesapların tamamının 1 Kasım 2026 tarihinde kendiliğinden kapatılacağı şeklindeki bir yorum doğru değildir. Yönetmelik, mevcut hesaplar bakımından ayrıca bir geçiş süreci düzenlemektedir.
Hukuki değerlendirme
Yeni düzenleme, çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik sosyal ağ sağlayıcısı yükümlülüklerini somutlaştırmaktadır. Bununla birlikte uygulamanın başarısı yalnızca yaş sınırının belirlenmesine değil, yaş doğrulama sisteminin güvenilirliğine, kişisel verilerin korunmasına ve platformların yükümlülüklerini etkili biçimde yerine getirmesine de bağlıdır.
Özellikle yaş doğrulama sırasında hangi verilerin işlendiği, bu verilerin ne kadar süreyle saklandığı ve yetkisiz erişimlere karşı hangi tedbirlerin alındığı, kişisel verilerin korunması hukuku bakımından önemini korumaktadır.
Ayrıca sosyal ağ sağlayıcılarının teknik sistemlerini yeni yükümlülüklere uygun hâle getirmesi ve ebeveyn kontrol mekanizmalarını erişilebilir biçimde sunması gerekecektir. Uygulamada ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklar ise ilgili mevzuat, somut olayın özellikleri ve yetkili mercilerin değerlendirmeleri çerçevesinde ele alınmalıdır.
Sonuç
1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek Yönetmelik, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ sağlayıcıları tarafından hizmet sunulmasını engellemekte; 15-18 yaş grubu için ise ayrıştırılmış hizmet, gizlilik ve ebeveyn kontrolü tedbirleri öngörmektedir.
Düzenlemenin uygulanmasında çocukların korunması ile özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması hakları arasında hukuka uygun bir denge kurulması önem taşımaktadır.
Mevzuat: 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, Ek 4. madde; 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik.
