Avukatlar, hukuk düzeninin ve savunma hakkının önemli unsurlarından biri olarak mesleklerini özen, doğruluk, onur ve meslek kurallarına uygun şekilde yerine getirmekle yükümlüdür. Avukatın mesleki faaliyetleri sırasında kanundan, meslek kurallarından veya avukatlık mesleğinin gerektirdiği özen ve doğruluk yükümlülüklerinden kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal etmesi hâlinde disiplin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Bu nedenle bir avukatın davranışından veya mesleki faaliyetinden zarar gördüğünü düşünen kişi, ilgili baroya şikâyette bulunabilir. Aynı şekilde bir avukatın başka bir avukatı şikâyet etmesi de mümkündür.
Ancak her avukat-müvekkil uyuşmazlığı veya mesleki görüş ayrılığı otomatik olarak disiplin suçu anlamına gelmez. Şikâyetin somut bir eyleme, hukuki dayanağa ve mümkün olduğunca delillere dayanması gerekir.
- Avukat Hangi Durumlarda Şikâyet Edilebilir?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun güncel 34. maddesi uyarınca avukatlar, görevlerini özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek; avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun davranmak ve Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen meslek kurallarına uymak zorundadır.
TBB Disiplin Kurulu kararlarında da bu yükümlülüklerin özellikle vurgulandığı görülmektedir. Avukatın müvekkiline karşı gerekli özeni göstermemesi, mesleğin itibarını veya toplumsal güveni zedeleyen davranışlarda bulunması disiplin sorumluluğuna konu olabilmektedir.
Örneğin;
- Üstlenilen hukuki işi gerekli dikkat ve özenle takip etmemek,
- Dava veya icra takibini gereği gibi yürütmemek,
- Süreleri takip etmeyerek müvekkilin hak kaybına neden olmak,
- Alınan masrafa rağmen dava açmamak veya icra takibi başlatmamak,
- Aldığı masrafı, dava veya takip yapılmadığı hâlde iade etmemek,
- Zorunlu müdafilik veya adli yardım görevini gerekli dikkat ve özenle yerine getirmemek,
- Meslektaşına karşı meslek onuruyla bağdaşmayan davranışlarda bulunmak,
- Mesleğin itibarını veya toplumun avukatlık mesleğine duyduğu güveni zedeleyecek davranışlarda bulunmak,
- Reklam yasağına aykırı davranmak,
- Meslektaşını kamuoyu önünde küçük düşürücü ifadeler kullanmak,
- İddia ve savunmanın hukuki sınırlarını aşarak uyuşmazlığın tarafı gibi davranmak,
somut olayın özelliklerine göre disiplin sorumluluğu doğurabilir.
Nitekim 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle Avukatlık Kanunu’nun 134 ve 135. maddeleri yeniden düzenlenmiş ve disiplin suçlarının önemli bir bölümü daha açık şekilde kanun içerisinde tanımlanmıştır.
- Avukat Şikâyeti Nereye Yapılır?
Avukat hakkında disiplin yönünden yapılacak şikâyet, kural olarak avukatın kayıtlı bulunduğu baroya yapılır.
Şikâyet dilekçesi ilgili baro başkanlığına sunulabilir. Baro Yönetim Kurulu, şikâyet konusu olayın disiplin hukuku bakımından incelenmesini sağlar ve gerekli şartların bulunması hâlinde disiplin soruşturması süreci başlatılır.
Dolayısıyla örneğin Ankara Barosu’na kayıtlı bir avukat hakkında disiplin şikâyeti yapılacaksa başvurunun Ankara Barosu nezdinde yapılması gerekir.
Burada önemli olan, şikâyet edilen avukatın hangi baroya kayıtlı olduğunun doğru tespit edilmesidir.
- Avukat Hakkında Şikâyet Nasıl Yapılır?
Avukat şikâyeti, mümkün olduğunca açık, somut ve delillendirilmiş bir dilekçeyle yapılmalıdır.
Dilekçede;
Şikâyetçinin:
- Adı ve soyadı,
- Adresi ve iletişim bilgileri,
Şikâyet edilen avukatın:
- Adı ve soyadı,
- Biliniyorsa barosu ve sicil bilgileri,
Olayın:
- Ne zaman gerçekleştiği,
- Nerede gerçekleştiği,
- Hangi hukuki ilişki kapsamında meydana geldiği,
- Avukatın hangi davranışının şikâyete konu edildiği,
açıkça belirtilmelidir.
Ayrıca şikâyetin hangi nedenle disiplin sorumluluğu doğurduğunun açıklanması ve varsa;
- Vekâletname,
- Avukatlık ücret sözleşmesi,
- Dava ve icra dosyaları,
- Dilekçeler,
- Mahkeme kararları,
- UYAP kayıtları,
- Ödeme dekontları,
- Mesajlaşmalar,
- E-posta yazışmaları,
- Fotoğraf veya diğer belgeler,
gibi delillerin dilekçeye eklenmesi önem taşır.
- Her Avukat-Müvekkil Uyuşmazlığı Disiplin Suçu Mudur?
Hayır.
Örneğin yalnızca avukat ile müvekkilin ücret konusunda anlaşamaması her durumda disiplin suçu oluşturmaz.
Benzer şekilde bir davanın kaybedilmiş olması da tek başına avukatın disiplin suçu işlediği anlamına gelmez.
Disiplin sorumluluğunun doğabilmesi için avukatın somut davranışının ilgili mevzuat ve meslek kuralları bakımından değerlendirilmesi gerekir.
Örneğin TBB Disiplin Kurulu kararlarında, avukatın işi gerektiği şekilde takip etmemesi veya müvekkiline karşı gerekli özeni göstermemesi disiplin sorumluluğuna konu olabilmektedir.
Bu nedenle şikâyet dilekçesinde yalnızca “avukat görevini yapmadı” şeklinde genel bir ifade kullanmak yerine, hangi işin ne zaman yapılması gerektiği ve avukatın hangi somut davranışı nedeniyle yükümlülüğünü ihlal ettiği açıklanmalıdır.
- 2025 Yılında Yapılan Değişiklik Neden Önemlidir?
Avukatların disiplin sorumluluğu bakımından önemli bir değişiklik 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Anayasa Mahkemesi, Avukatlık Kanunu’nun önceki 134 ve 135. maddelerini kanunilik ve belirlilik ilkeleri yönünden iptal etmiş; bunun üzerine 7571 sayılı Kanun ile disiplin hükümleri yeniden düzenlenmiştir.
Yeni düzenleme 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. TBB’nin 2026 tarihli disiplin kararlarında da yeni düzenlemelerin doğrudan uygulandığı görülmektedir.
Bu değişiklikle birlikte disiplin cezaları;
- Uyarma,
- Kınama,
- Para cezası,
- İşten çıkarma,
- Meslekten çıkarma
olarak düzenlenmiştir.
Yeni sistemde bazı disiplin ihlalleri ayrıca ve açık biçimde tanımlanmıştır.
Örneğin reklam yasağının ihlali, meslektaş hakkında küçük düşürücü ifadelerde bulunulması, mesleğin veya toplumun mesleğe güveninin zedelenmesi, zorunlu müdafilik veya adli yardım görevlerinin gerekli dikkat ve özenle yerine getirilmemesi gibi eylemler kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
- Avukatın Başka Bir Avukatı Şikâyet Etmesi Mümkün Müdür?
Evet.
Avukatın başka bir avukat hakkında disiplin şikâyetinde bulunmasının önünde hukuken bir engel bulunmamaktadır.
Hatta TBB Disiplin Kurulu’nun güncel kararlarında şikâyetçi avukat ile şikâyetli avukatın aynı dosyada yer aldığı örnekler bulunmaktadır.
TBB’nin bir kararında, meslektaşına karşı gerekli özeni göstermeyen avukatın eylemi nedeniyle kınama cezası verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Bu nedenle;
- Tevkil ilişkisinden doğan uyuşmazlıklar,
- Meslektaşlar arasındaki ücret uyuşmazlıkları,
- Mesleki görevlerin gereği gibi yerine getirilmemesi,
- Meslektaşa karşı meslek onuruna aykırı davranışlar,
- Haksız rekabet niteliğindeki eylemler,
- Meslek kurallarına aykırı iletişim ve davranışlar,
somut olayın özelliklerine göre baro disiplin mekanizmalarının konusu olabilir.
Ancak her meslektaşlar arası anlaşmazlığın disiplin soruşturmasına dönüşeceği düşünülmemelidir. Şikâyetin meslek kurallarına veya Avukatlık Kanunu’ndaki yükümlülüklere dayandırılması gerekir.
- Tevkil Ücreti Ödenmemesi Şikâyet Konusu Olabilir mi?
Özellikle avukatlar bakımından önemli konulardan biri de tevkil ilişkisinden doğan ücret uyuşmazlıklarıdır.
Bir avukatın başka bir avukata tevkil görevi vermesi ve kararlaştırılan ücretin ödenmemesi hâlinde öncelikle alacağın tahsiline yönelik hukuki yollar ile disiplin sorumluluğunun birbirinden ayrılması gerekir.
Sırf ücretin ödenmemiş olması, her olayda otomatik olarak disiplin cezası verileceği anlamına gelmez.
Ancak olayın niteliğine göre meslektaşlar arasındaki mesleki ilişki, verilen taahhütler, yazışmalar, görevin kapsamı ve ödeme yükümlülüğünün ihlali birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle tevkil ücretinin ödenmediği durumlarda;
- Ödeme talebi yazılı olarak yapılmalı,
- Ödeme yapılmazsa alacağın tahsili için uygun hukuki yollar değerlendirilmelidir,
- Somut olay aynı zamanda meslek kurallarına aykırı bir davranış içeriyorsa ilgili baroya disiplin başvurusu yapılması ayrıca değerlendirilebilir.
Disiplin başvurusu ile alacağın tahsili aynı şey değildir. Baroya yapılan şikâyet, tek başına ücret alacağının tahsili sonucunu doğurmaz.
- Avukat Hakkında Şikâyet Edilince Ne Olur?
Şikâyet üzerine baro tarafından olayın disiplin hukuku bakımından değerlendirilmesi söz konusu olur.
Gerekli şartların bulunması hâlinde disiplin soruşturması yürütülür ve avukatın savunması alınır.
Baro Yönetim Kurulu’nun disiplin soruşturması bakımından resen hareket edebildiğine ilişkin TBB Disiplin Kurulu kararları da bulunmaktadır.
Soruşturma ve kovuşturma sonucunda;
- Disiplin cezası verilmesine,
- Disiplin cezası verilmesine yer olmadığına,
- Dosyanın zamanaşımı gibi nedenlerle sonuçlandırılmasına
karar verilebilecek durumlar ortaya çıkabilir.
Dolayısıyla bir kişinin baroya şikâyet dilekçesi vermesi, şikâyet edilen avukatın mutlaka ceza alacağı anlamına gelmez.
- Disiplin Cezalarının Türleri Nelerdir?
Güncel Avukatlık Kanunu’nun 135. maddesinde avukatlar hakkında uygulanabilecek disiplin cezaları beş başlık altında düzenlenmiştir:
Uyarma
Avukata mesleğinde, görevinde veya davranışında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir.
Kınama
Avukatın görevinde veya davranışında kusurlu olduğunun yazılı olarak bildirilmesidir.
Para cezası
Kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesi hâlinde uygulanan disiplin cezasıdır.
İşten çıkarma
Avukatın belirli bir süre mesleki faaliyetinin yasaklanması sonucunu doğuran daha ağır disiplin yaptırımıdır.
Meslekten çıkarma
Avukatın avukatlık mesleğinden çıkarılması sonucunu doğuran en ağır disiplin cezasıdır.
Cezanın belirlenmesinde eylemin niteliği, ağırlığı, avukatın disiplin sicili ve kanunda öngörülen diğer şartlar dikkate alınır.
- Şikâyette Zamanaşımına Dikkat Edilmeli
Disiplin hukukunda süreler son derece önemlidir.
Şikâyet konusu olayın üzerinden uzun zaman geçmesi, disiplin soruşturması ve kovuşturması bakımından zamanaşımı sorunlarını gündeme getirebilir.
Özellikle 7571 sayılı Kanun sonrasında Avukatlık Kanunu’nun 159. maddesinde de değişiklikler yapılmıştır.
Örneğin disiplin kurulu tarafından ceza yargılamasının sonucunun beklenmesine karar verilen hâllerde, kesinleşen mahkeme kararının ilgili baroya bildirilmesinden itibaren bir yıl geçmekle ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı yönünde yeni düzenleme getirilmiştir. TBB’nin 2026 tarihli kararlarında bu hükmün uygulandığı görülmektedir.
Bu nedenle şikâyet dilekçesi hazırlanırken yalnızca olayın kendisine değil, eylem tarihi ve zamanaşımı hükümlerine de dikkat edilmelidir.
- Şikâyetçinin TBB Disiplin Kurulu’na İtiraz Hakkı
Baro Disiplin Kurulu tarafından verilen kararlara karşı, Avukatlık Kanunu’nda öngörülen usul ve süreler çerçevesinde Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu önünde itiraz mekanizması bulunmaktadır.
TBB Disiplin Kurulu kararlarında, ilgili kararın tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemesinde dava açılabileceği belirtilmektedir.
Bu nedenle baro tarafından verilen kararın tebliğinden sonra, kararın niteliğine ve kanuni başvuru yollarına göre sürenin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
- Şikâyet Dilekçesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
İyi hazırlanmış bir avukat şikâyet dilekçesi;
Somut olmalıdır.
“Avukat beni mağdur etti” şeklindeki genel ifadeler yerine olaylar tarih sırasına göre açıklanmalıdır.
Delillendirilmelidir.
İddiaları destekleyen belgeler dilekçeye eklenmelidir.
Hukuki dayanak içermelidir.
Avukatlık Kanunu, TBB Meslek Kuralları ve somut olaya uygulanabilecek diğer mevzuat hükümleri değerlendirilmelidir.
Disiplin konusu ile tazminat veya alacak konusu birbirinden ayrılmalıdır.
Örneğin bir avukatın hatalı işleminden dolayı maddi zarar oluşmuşsa, baro disiplin sürecinin yanında şartlarına göre tazminat veya diğer hukuki yolların da değerlendirilmesi gerekebilir.
- Avukat Şikâyeti ile Ceza Şikâyeti Aynı Şey Değildir
Avukatın eylemi aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşturuyorsa, baroya yapılacak disiplin şikâyetinden ayrı olarak Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması gerekebilir.
Örneğin hakaret, tehdit, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, belgede sahtecilik gibi iddialar somut olayın şartlarına göre ceza hukuku bakımından da değerlendirme gerektirebilir.
Bu nedenle;
Baro şikâyeti = disiplin sorumluluğu
Savcılık şikâyeti = ceza sorumluluğu
Tazminat/alacak davası veya icra takibi = özel hukuk sorumluluğu
şeklinde üç farklı hukuki mekanizmanın birbirinden ayrılması gerekir.
- Sonuç
Avukatlık mesleği, yüksek düzeyde özen, doğruluk, bağımsızlık ve meslek onuru gerektiren bir kamu hizmetidir. Bu nedenle avukatların mesleki faaliyetleri yalnızca müvekkilleriyle aralarındaki özel ilişki bakımından değil, aynı zamanda mesleğin itibarı ve toplumun adalete duyduğu güven bakımından da değerlendirilir.
Bir avukatın Avukatlık Kanunu’na veya Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları’na aykırı davranması hâlinde ilgili baroya disiplin şikâyetinde bulunulabilir.
Aynı şekilde bir avukatın başka bir avukatı şikâyet etmesi de mümkündür. Özellikle meslektaşlar arasındaki ilişkilerde meslek onuruna, dayanışmasına ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlar somut olayın özelliklerine göre disiplin sorumluluğu doğurabilir. TBB’nin güncel kararlarında meslektaşa karşı gerekli özenin gösterilmemesi ve mesleğin güven ve itibarını zedeleyen davranışların disiplin yaptırımına konu edildiği görülmektedir.
Öte yandan 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun ile Avukatlık Kanunu’nun disiplin hükümlerinde önemli değişiklikler yapılmış olması nedeniyle, bugün yapılacak bir şikâyetin eylem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan düzenlemeler, lehe kanun ilkesi, zamanaşımı hükümleri ve güncel TBB Disiplin Kurulu içtihatları birlikte değerlendirilerek hazırlanması önem taşımaktadır.
Bu nedenle avukat hakkında şikâyet yapılmadan önce olayın disiplin hukuku yönünden gerçekten bir ihlal oluşturup oluşturmadığının, doğru başvuru merciinin, uygulanacak mevzuatın, zamanaşımı sürelerinin ve mevcut delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
